© Pixabay

Hoe organiseer ik een inclusief sinterklaasfeest?

Je wil in jouw organisatie of school een gezellig en inclusief Sinterklaasfeest organiseren, maar je twijfelt nog hoe dat er dan juist uitziet. Hier vind je enkele tips.

Hoe organiseer ik een inclusief sinterklaasfeest?

Je wil in jouw organisatie of school een gezellig en inclusief Sinterklaasfeest organiseren, maar je twijfelt nog hoe dat er dan juist uitziet. Hier vind je enkele tips.
© Pixabay

Gebruik geen zwarte pieten

Kies tijdens intochten, sinterklaasbezoeken, een knutsel- of tekenles voor alternatieven zoals roetpieten, regenboogpieten, ongeschminkte pieten, …

Zwarte Piet heeft stereotyperende, karikaturale en raciale kenmerken zoals de rode, dikke lippen, het donkere kroeshaar en de oorbellen die verwijzen naar de slavernijperiode. Dit kan kwetsend zijn voor zwarte personen. Zowel kinderen als volwassenen met een zwarte huidskleur worden vaak gepest tijdens de sinterklaasperiode en krijgen beledigende opmerkingen te horen:

  • ‘Waar is je pietenpak?’
  • ‘Zwarte Piet, ga je wassen.’
  • ‘Jij bent familie van Zwarte Piet, zeker?’
  • ‘Mag ik wat pepernootjes?’

Door af te stappen van de figuur van Zwarte Piet hoeft niemand zich uitgesloten te voelen. Tegelijkertijd stimuleer je kinderen om zich piet anders voor te stellen dan zwart en verruim je hun referentiekader. In de klas kan je dit op verschillende manier aanpakken.

Bijvoorbeeld: 

  • Gebruik tijdens het knutselen of tekenen verschillende kleuren papier om een piet of sint op te tekenen of uit te knippen. 
  • Toon of teken afbeeldingen van een piet zonder de karikaturale kenmerken.
  • Spreek ook niet meer van ‘zwarte piet’, maar gewoon van ‘piet’.
  • Ga het gesprek aan met de kinderen en leg uit waarom Zwarte Piet kwetsend kan zijn.

Experimenteer met het uiterlijk van je sint

Door steeds een witte, mannelijke Sinterklaas op bezoek te krijgen, kunnen niet alle kinderen zich volledig identificeren met de sint. De samenleving is diverser dan ooit en het huidige Sinterklaasfeest is daar geen representatie van. Ook de echte Sint-Nicolaas zal er wellicht anders hebben uitgezien dan nu, aangezien hij een bisschop was uit het huidige Turkije. 

Kies daarom eens voor een vrouw als sint, een sint met een donkere huidskleur, een sint in een rolstoel,… Zo kunnen alle kinderen de sint zien als rolmodel en dromen om zelf ooit sint te worden.

Bijvoorbeeld:

  • In België verkleedt Laura Nsengiyumva, performance artieste van Rwandese herkomst, zich als Queen Nikkolah om tot de verbeelding van kinderen te spreken. 
  • In Amsterdam doet Patrick Mathurin, een Nederlandse acteur met zwarte huidskleur, een sinterklaasintocht. Hij heeft geen pieten, maar wel sinten die hem begeleiden.

Vermijd kwetsend woordgebruik

Samen sinterklaasliedjes zingen is typisch aan de sinterklaasperiode en dat vinden kinderen leuk. Maar niet alle sinterklaasliedjes zijn even onschuldig. In vele sinterklaasliedjes wordt er gezongen over een knecht, de roe en stoute kinderen:

Bijvoorbeeld:

  • In de liedjes ‘Sinterklaasje, kom maar binnen’ en  ‘Zie ginds komt de stoomboot’ komt het woord ‘knecht’ voor. Dit verwijst naar een bepaalde machtsverhouding tussen Sinterklaas en Zwarte Piet.
  • In het liedje ‘Zie ginds komt de stoomboot’ zingt men vrolijk ‘Wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is de roe’. 
  • In het lied ‘Daar wordt aan de deur geklopt’ luidt een strofe: 'Want al ben ik zwart als roet, ik meen het wel goed'. Hier staat dat de piet zwart is ‘zoals’ roet en niet ‘van’ roet. Het klinkt alsof het vreemd is dat een persoon met zwarte huidskleur goede bedoelingen zou hebben.

Zoek je nog kindvriendelijke sinterklaasliedjes?:

Ga het gesprek aan met personeel en ouders

Als je in je organisatie of school al jaren het sinterklaasfeest viert op de traditionele manier, zal het voor sommige personeelsleden en ouders moeilijk zijn om te zien dat de tradities veranderen. Daarom is het belangrijk om open te communiceren over waarom je een inclusief feest wil organiseren, wat de voordelen daarvan zijn en hoe dat aansluit bij jullie visie.

Lees meer over hoe je het gesprek kunt aangaan: Hoe ga ik om met het zwartepietendebat?
 

Bekijk ook