© Red Star Line Museum

‘Er is een actualisering van het museumverhaal en de nieuwkomers zijn daarbij de ambassadeurs’

Het Red Star Line Museum organiseert al enkele jaren leerrijke taaloefenkansen voor en met anderstalige vrijwilligers. Publieksmedewerker Samuel Pinillos en vrijwilliger Sally Pottier willen met hun tips andere culturele instellingen inspireren. De voordelen zijn er namelijk niet alleen voor de vrijwilligers, maar ook voor het museum en de bezoekers.

‘Er is een actualisering van het museumverhaal en de nieuwkomers zijn daarbij de ambassadeurs’

Het Red Star Line Museum organiseert al enkele jaren leerrijke taaloefenkansen voor en met anderstalige vrijwilligers. Publieksmedewerker Samuel Pinillos en vrijwilliger Sally Pottier willen met hun tips andere culturele instellingen inspireren. De voordelen zijn er namelijk niet alleen voor de vrijwilligers, maar ook voor het museum en de bezoekers.
© Red Star Line Museum

Tip 1: Werk met een buddysysteem 

Goede begeleiding is erg belangrijk als je vrijwilligers voldoende Nederlands wil laten oefenen. In het museum is elke anderstalige vrijwilliger gekoppeld aan een andere vrijwilliger. Samuel: ‘Een buddy die mensen goed aanvoelt, die inspeelt op wat ze nodig hebben en die hen laat groeien, dat is goud waard.’ 

Tip 2: Geef vrijwilligers een concrete invulling

Samuel vertelt dat het maatwerk is om elke vrijwilliger leerkansen te geven want er zijn zowel hoogopgeleide als laaggeletterde vrijwilligers: ‘Je moet je vrijwilligers goed aanvoelen, vertrouwen, inspelen op hun interesses en die koppelen aan de werking.’ Ze oefenen op dit moment vooral Nederlands tijdens het onthaal van de bezoekers: ‘De werelden van nieuwkomers en andere Antwerpenaren kruisen elkaar niet altijd gemakkelijk. Hier ontmoeten ze elkaar en leren ze elkaar kennen.’ De vrijwilligers worden als het ware het gezicht van het museum en zorgen voor een warm onthaal: ‘Ze oefenen Nederlands, de bezoekers worden vriendelijk en met een glimlach ontvangen en de balie is voor een deel ontlast. Het is een win-winsituatie voor alle partijen.’ 

‘De werelden van nieuwkomers en andere Antwerpenaren kruisen elkaar niet altijd gemakkelijk. Hier ontmoeten ze elkaar en leren ze elkaar kennen.’

Het museum probeert de drempels zo laag mogelijk te houden door verschillende soorten taken te geven. Samuel vertelt dat doe-activiteiten waarbij de taal niet primeert heel erg nuttig zijn voor laaggeletterde vrijwilligers. Zo maakten ze enorm veel slingers voor een trouwactiviteit in de expo over liefde en migratie en oefenden ze de hele tijd Nederlands. 

Tip 3: Creëer kansen binnen en buiten de museummuren

Sally zocht na een tijdje ook nieuwe uitdagingen in het museum. Samuel: ‘Ze wilde presentaties leren maken en geven, en dan kijken wij waar er mogelijkheden zijn.’ Sally krijgt ook telkens meer verantwoordelijkheden. Zo neemt ze nu ook de rol op van duo-begeleider en start ze binnenkort zelfs als gids in het museum. Sally: ‘Ik ben hier begonnen omdat ik mijn Nederlands wil verbeteren tot op een professioneel niveau en omdat ik mijn netwerk wil uitbreiden. Maar ik doe dit natuurlijk ook om werk te vinden.’

‘Het is erg mooi dat vrijwilligers die bij ons binnenstromen, kunnen doorstromen naar andere projecten of nieuwe kansen krijgen om zich verder te ontplooien.’

Farid heeft dan weer kansen kunnen grijpen buiten de museummuren. Hij is erg enthousiast over fietsen en sprak er veel over. Via een baliemedewerker heeft Farid nu werk gevonden als fietshersteller bij de Kringwinkel terwijl hij nog altijd vrijwilligerswerk blijft doen in het museum. Op die manieren kaderen de taaloefenkansen binnen een groter maatschappelijk kader. Samuel: ‘Het is erg mooi dat vrijwilligers die bij ons binnenstromen, kunnen doorstromen naar andere projecten of nieuwe kansen krijgen om zich verder te ontplooien.’

Tip 4: Beschouw taaloefenkansen als groeikansen voor het museum 

Samuel is al langer bezig om het museum toegankelijker te maken: ‘We proberen de museummuren plat te gooien. Hoe kunnen we iets betekenen voor alle stadsbewoners? Taaloefenkansen organiseren is een mogelijke manier om nieuwe betekenissen te creëren.’ Sally vindt het ook interessant dat het museum als publiek domein helpt bij de integratie van nieuwkomers: ‘Zo is het niet alleen een museum over het verleden, maar ook een plek die maatschappelijk meegroeit en die door taaloefenkansen te organiseren nieuwe educatieve functies krijgt.’

Om nieuwe vrijwilligers te vinden organiseerde o.a. Sally presentatiemomenten voor klassen van Ligo. Sally’s traject is heel herkenbaar en zorgt ervoor dat andere anderstaligen zich identificeren. De drempel is op die manier veel lager om in te tekenen op een vrijwilligerstraject. Samuel: ‘Zij leert ook Nederlands en ze heeft haar plekje gevonden in het museum. De nieuwe Antwerpenaren beseffen dat het museum ook hun plek kan worden, en dat ook zij hun verhaal hier kunnen vertellen.’

'De nieuwe Antwerpenaren beseffen dat het museum ook hun plek kan worden, en dat ook zij hun verhaal hier kunnen vertellen.’

De immigratieverhalen van de vrijwilligers zijn ook verwerkt in de expo’s waardoor het migratieverleden van de Red Star Line gelinkt is met de huidige migratiestromen. Samuel: ‘Er vindt een actualisering van het museumverhaal plaats en de nieuwkomers zijn daarbij de ambassadeurs.’

Tip 5: Breng vrijwilligers en bezoekers in contact als deel van een waardevolle bezoekersbeleving

'Ik doe iets waardevol en dat is zowel voor mij als de bezoeker een fijn gevoel.’

Sally neemt de taaloefenkansen echt in handen en zorgt voor een rijkere bezoekersbeleving: ‘Ik wacht niet tot mensen me aanspreken of ik ontvang hen niet alleen met ‘Hallo, kunnen jullie je handen ontsmetten?’. Ik spreek hen aan en start een gesprek. We praten over alles en niets: over het museum, het weer of de stad Antwerpen. Als ze horen dat ik een Frans accent heb, stellen ze me vragen of als ik hoor dat ze een ander Vlaams of Nederlands accent hebben dan merk ik dat op. Op die manier groeit die menselijke verbinding tussen ons, en dat verwacht je misschien niet meteen bij een museumbezoek.’ Ze is best trots dat ze bezoekers in het Nederlands ontvangt: ‘Ze zien mijn inzet, ze zien dat ik me wil integreren en dat ik mijn eigen kansen probeer te creëren. Ik doe iets waardevol en dat is zowel voor mij als de bezoeker een fijn gevoel.’
 

Bekijk ook